NEDEN ŞİMDİ?
Enerji sektörü yeni bir kırılma noktasında
Enerji dönüşümü hızlanırken yapay zekânın ölçeklenmesi için gerekli veri, teknoloji ve kurumsal kapasite aynı anda olgunlaşıyor.
01
DÖNÜŞÜM
Sistem daha karmaşık
02
HAZIRLIK
Temel bileşenler hazır
03
ZAMANLAMA
Rekabet penceresi açık
Elektrik sektörü daha dijital, daha karmaşık ve daha veri odaklı hale geliyor.
Veri hazır.
Teknoloji hazır.
Kapasiteler gelişiyor.
Yapay zekâyı bugünden ölçekleyen kurumlar, geleceğin işletme ve karar modellerini şekillendirecek.
ELEKTRİFİKASYON | ESNEKLİK | DİJİTALLEŞME
VERİ | ALTYAPI | YETKİNLİK
HIZ | ÖLÇEK | DEĞER
Enerji ve yapay zekâ, aynı dönüşümün iki gücü.
SAYILARLA DÖNÜŞÜM
Enerji dönüşümü hızlanıyor, yapay zekâ yatırımları büyüyor
Artan elektrik talebi, yenilenebilir kapasite ve esneklik ihtiyacı; veri odaklı karar sistemlerini stratejik bir zorunluluğa dönüştürüyor.
TÜRKİYE'DE ENERJİ DÖNÜŞÜMÜ
+%53
Elektrik talebi artışı
2015-2024
+31 GW
Yenilenebilir kurulu güç artışı
Son 5 yılda
10 GW
Esneklik ihtiyacı
2035 tahmini
ULUSLARARASI REKABET
%78
Şirketler yapay zekâ yatırımlarını artırıyor.
%64
Yapay zekâ ile maliyet azaltmayı hedefliyor.
%67
Sürdürülebilirlik süreçlerinde yapay zekâ kullanıyor.
%71
Yapay zekâ yetkinliğini stratejik öncelik olarak görüyor.
Kaynaklar raporda belirtilmiştir.
METODOLOJİ
Yol haritası, altı analiz katmanının ortak çıktısı
Çalışma; kurumsal hazırlığı, teknoloji altyapısını, iş önceliklerini ve yapay zekâ fırsatlarını uluslararası uygulamalar ve politika hedefleriyle birlikte değerlendiriyor.
ÜST ÇERÇEVE
ULUSLARARASI İYİ UYGULAMALAR VE KIYASALAMA
Başarı hikâyeleri | Kıyaslamalar | Çıkarımlar
01
KURUMSAL OLGUNLUK
Kurumsal vizyon | Veri olgunluğu | Teknoloji altyapısı | İnsan kaynağı ve yetkinlik
02
TEKNOLOJİ VE VERİ ALTYAPISI
Veri kaynakları | Entegrasyon mimarisi | Bulut ve yapay zekâ platformları | Siber güvenlik
03
STRATEJİK İHTİYAÇLAR VE İŞ ÖNCELİKLERİ
İş hedefleri | Mevcut sorunlar | Düzenleyici gereklilikler | Operasyonel beklentiler
04
YAPAY ZEKÂ FIRSAT ALANLARI
Kullanım senaryoları | Önceliklendirme | İş değeri ve etki analizi | Hızlı kazanımlar
RAPOR
ALT ÇERÇEVE
POLİTİKA VE STRATEJİ ANALİZİ
Kamu kurumlarının enerji dönüşümü ve yapay zekâ alanındaki stratejik hedefleri incelendi.
YAPAY ZEKÂ VE ENERJİ DÖNÜŞÜMÜ
Veriden karara, karardan ölçülebilir değere
Yapay zekâ; enerji sisteminin hedeflerini, verisini ve operasyonlarını aynı karar katmanında buluşturur.
Elektrifikasyon
Şebekenin Dijitalleşmesi
Esneklik
Siber Dayanıklılık
Verimlilik
DÖNÜŞÜM HEDEFLERİ
Dağıtım
Üretim
Veri Merkezi
Dijital İkiz
EMS
SCADA
IoT
Talep Tarafı
Toplayıcı
Depolama
Siber Güvenlik
UYGULAMA ALANLARI
Enerji hedefleri, yapay zekâ ile operasyonel karara dönüşür.
DEĞER ÜRETİMİ
Yapay zekânın değeri, karar kalitesinde ortaya çıkar
Veri tek başına sonuç üretmez. Değer, doğru öngörünün zamanında müdahaleye dönüşmesiyle oluşur.
01
ÖNGÖRÜ
Talep üretim tahmini
Anomali tespiti
Varlık performansı analizi
02
MÜDAHALE
Kestirimci bakım
Gerçek zamanlı optimizasyon
Talep tarafı yönetimi
03
SONUÇ
Daha güvenilir şebeke
Daha verimli operasyon
Daha yüksek yenilenebilir entegrasyonu
OPERASYONEL DEĞER
Kesinti riskinin azalması ve karar hızının artması
EKONOMİK DEĞER
Kaynakların daha verimli kullanılması ve maliyetlerin kontrolü
ÇEVRESEL DEĞER
Esnekliğin ve temiz enerji kullanımının güçlenmesi
Yapay zekâ, veriden karar; karardan sürdürülebilir değer üretir.
HAZIRLIK DÜZEYİ
Yapay zekâ dönüşümüne hazır mıyız?
Başarı; yalnızca teknoloji yatırımıyla değil, veri kalitesi, birlikte çalışabilir altyapı ve doğru yetkinliklerin birlikte gelişmesiyle mümkün.
01 VERİ
Kaynağımız var mı?
SCADA ve ölçüm sistemleri
Akıllı sayaçlar
IoT ve sensör ağları
Kurumsal bilgi sistemleri
Piyasa ve dış veri kaynakları
Veri üretimi artıyor; kalite, standartlaşma ve paylaşım kritik önem taşıyor.
ÖNCELİK: Ulusal enerji veri alanı ve ortak veri standartları
02 TEKNOLOJİ
Altyapımız hazır mı?
Bulut altyapıları
Yüksek hesaplama gücü
Dijital ikiz ve gelişmiş analitik
Siber güvenlik çözümleri
API ve entegrasyon çözümleri
Teknoloji temel engel değil; asıl ihtiyaç sistemlerin birlikte çalışmasıdır.
ÖNCELİK: Teknik standartlar ve ortak veri mimarisi
03 İNSAN KAYNAĞI
Yetkinlikler gelişiyor mu?
YZ okuryazarlığı
Veri bilimi ve analitik
Elektrik ve YZ alan bilgisi
Ürün yönetimi ve çevik metodolojiler
Kurumsal dönüşüm liderliği
ÖNCELİK: Kurum içi yetkinlik dönüşümü
Veri + Teknoloji + İnsan Kaynağı = Ölçeklenebilir yapay zekâ
STRATEJİK YOL HARİTASI
Yapay zekâ dönüşümünün beş temel ekseni
Rapor, elektrik sektöründe yapay zekânın güvenli, ölçeklenebilir ve sürdürülebilir değer üretmesi için beş stratejik alan tanımlıyor.
MİSYON
VİZYON
Rekabetçi Türkiye'ye sürdürülebilir güç sağlamak
Türkiye'yi enerji sektöründe yapay zekâ uygulamalarında referans ülke konumuna taşımak
01
VERİ VE DİJİTAL ALTYAPI
Ortak veri mimarisi, veri standartları ve güçlü dijital altyapı
02
SİBER GÜVENLİK VE GÜVEN
Dayanıklı sistemler ve kesintisiz, güvenilir yapay zekâ uygulamaları
03
KAPASİTE
GELİŞTİRME
Nitelikli insan kaynağı, kurumsal yetkinlik ve farkındalık
04
AR-GE
FONLAMA
İnovasyonun desteklenmesi ve yerli çözümlerin geliştirilmesi
05
MEVZUAT VE
ETİK
Sorumlu yapay zekâ kullanımı ve üretilen değerin sürdürülebilirliği
Yapay zekâ, sektörün tüm değer zincirinde dönüşümü hızlandıran stratejik bir yetkinliktir.
UYGULAMA PORTFÖYÜ
28 inisiyatif, 6 uygulama grubu
Rapor, stratejik eksenleri uygulanabilir, ölçülebilir ve zaman ufku tanımlanmış bir inisiyatif portföyüne dönüşüyor.
01 VERİ VE DİJİTAL ALTYAPI
Ulusal Enerji Veri Alanı
Elektrik Veri Standartları ve Paylaşım Protokolleri (EDSPP)
Enerji Veri Paylaşım Yönetmeliği (EVPY)
Yerli Veri Merkezi ve Bulut Teşvik Programı (YVMBT)
Enerji Açık Veri Platformu (E-OpenData)
Dijital Şebeke Veri Standardı (DSVS)
02 SİBER GÜVENLİK
Enerji Siber Güvenlik ve Yapay Zekâ Güvenlik Merkezi
Enerji Sektörü için Yapay Zekâ Güvenlik Standardı
Kritik Altyapılar için Siber Dayanıklılık Tatbikatları
Ulusal Enerji Siber Güvenlik Sertifikasyon Programı
Yapay Zekâ Siber Güvenlik Bildirim Sistemi
03 KAPASİTE GELİŞTİRME
Enerji Sektörü Kamu Kurumlarının Yapay Zekâ Yetkinliklerinin Geliştirilmesi
Enerji - Yapay Zekâ Yüksek Lisans ve Doktora Burs Programı
Enerji Sektörü Yapay Zekâ Mentorlük ve Girişimcilik Programı
Dijital Şebeke Simülasyon ve Uygulama Laboratuvarı (Smart Grid Lab)
04 AR-GE FONLAMA
Elektrik Enerjisi Yapay Zekâ AR-GE ve İnovasyon Fonu
TÜBİTAK Enerji - Yapay Zekâ Proje Fonlama Programı
Veri Erişim Desteği ve Teknik Mentorlük Programı
Uluslararası Yapay Zekâ Güvenliği ve Enerji AR-GE Ortaklıkları
Yapay Zekâ AR-GE Hızlandırıcı ve İş Birliği Platformu
05 MEVZUAT VE ETİK
Enerji Sektörü Kamu Kurumlarının Yapay Zekâ Yetkinliklerinin Geliştirilmesi
Enerji - Yapay Zekâ Yüksek Lisans ve Doktora Burs Programı
Enerji Sektörü Yapay Zekâ Mentorlük ve Girişimcilik Programı
Dijital Şebeke Simülasyon ve Uygulama Laboratuvarı (Smart Grid Lab)
06 KAMU
KVKK Uyumlu Veri Erişim ve Yetkilendirme Çerçevesinin Oluşturulması
Açık Veri Portalı ve Ücretsiz API Altyapısının Kurulması
Test Ortamı ve Piyasa Sertifikasyon Mekanizmasının Oluşturulması
Veri Hizmetleri için Sürdürülebilir Gelir Modelinin Geliştirilmesi
UYGULAMA LABORATUVARI
Dijital şebeke dönüşümünü güvenli bir ortamda test etmek
Laboratuvar; veri, yapay zekâ, dijital ikiz ve saha sistemlerini ortak bir simülasyon ortamında buluşturur.
LABORATUVARIN ÇIKTILARI
Yapay Zekâ ve Analitik
Veri Altyapısı ve Ortak Mimari
Dijital İkiz ve Simülasyon
Siber Güvenlik ve Güven
01
Daha esnek ve güvenilir şebeke
02
Operasyonel verimlilik ve maliyet optimizasyonu
03
Yenilenebilir enerji entegrasyonu
04
Veri odaklı yönetişim ve daha iyi hizmet
05
İnovasyon, ihracat ve rekabet avantajı
Dağıtık Üretim ve Esneklik
Kayıp - Kaçak ve Varlık Yönetimi
İnsan Kaynağı ve Yetkinlik
Ulusal ve Uluslararası İş Birlikleri
Yeni çözümler, gerçek sisteme uygulanmadan önce ölçülebilir ve güvenli biçimde sınanır.
LANSMAN VİDEOSU
Raporun lansmanını izleyin
Raporun yaklaşımını, metodolojisini ve elektrik sektörü için önerilen dönüşüm yol haritasını 1 Temmuz 2026 tarihinde Yönetim Kurulu Başkanımız Elif Düşmez Tek ve Başkan Yardımcımız Mehmet Kocaoğlu'nun gerçekleştirdiği lansman videomuzda izleyebilir, sunum dokümanımızı inceleyebilirsiniz.
RAPORU HAZIRLAYANLAR
Ortak çalışma ve araştırma süreci
Bu çalışma, Perita Analitik danışmanlığında, Başarsoft, Deloitte, Enerjisa, Entek Elektrik, GDZ, Inavitas, Schneider Electric ve Uludağ Elektrik'in katkılarıyla tamamlanmıştır.
YAZARLAR
ARAŞTIRMA KOMİTESİ
DESTEKLEYENLER
TASARIM VE KURUMSAL İLETİŞİM
